Mag de vreemdeling die met een zoekjaar-verblijfsvergunning een aanvraag indient voor een verblijfsvergunning als zelfstandige tijdens die aanvraagprocedure werken als zelfstandige? Dit is een relevante vraag, ook omdat in die aanvraagprocedure vaak advies van een externe instantie, zoals RVO, wordt gevraagd en een beslissing op die aanvraag daardoor vaak lang op zich laat wachten. Als de zelfstandige een vaak eerder, tijdens het zoekjaar, opgestarte onderneming tijdens die aanvraagprocedure niet mag voortzetten, dan kan het daardoor moeilijker worden om in het levensonderhoud te voorzien en kan het ook moeilijker worden om aan de voorwaarden van die verblijfsvergunning als zelfstandige te voldoen.

Eerder werd dit toegestaan. In de IND werkinstructie 2022/2 ‘Richtlijnen voor afgifte van arbeidsmarktaantekening bij verblijf langer dan drie maanden’ staat vermeld dat vreemdelingen die een eerste aanvraag voor verblijf voor arbeid als zelfstandige / start-up indienen, in afwachting van de beslissing op die aanvraag arbeid als zelfstandige mogen (blijven) verrichten. In een informatiebericht van de IND 2023/89 is echter aangegeven dat dit onjuist is en niet is toegestaan. Hierdoor is aan verschillende zelfstandigen een verblijfssticker verstrekt waarmee het niet is toegestaan om tijdens die aanvraagprocedure arbeid te verrichten.

De rechtbank had in 2024 al geoordeeld dat zelfstandige kunstenaars een sticker moeten krijgen waarmee zij wel mogen blijven werken tijdens hun aanvraagprocedure. Een cliënt van Scheers Advocatuur, die met behulp van een facilitator een innovatieve start-up was begonnen, kreeg in april 2026 echter toch een verblijfssticker op basis waarvan het niet was toegestaan tijdens de aanvraagprocedure arbeid als zelfstandige te verrichten. Het tegen die arbeidsmarktaantekening door Scheers Advocatuur ingediende bezwaar is, nadat de rechtbank al een voorlopige voorziening had getroffen, alsnog gegrond verklaard (zie het besluit op bezwaar van de IND). Hierbij is alsnog bepaald dat die cliënt tijdens die aanvraagprocedure arbeid als zelfstandige mag blijven verrichten. Inmiddels is er ook een nieuwe werkinstructie 2026/27 ‘Richtlijnen voor afgifte van arbeidsmarktaantekening bij verblijf langer dan drie maanden’, waarin staat vermeld dat er inderdaad tijdens die aanvraagprocedure arbeid als zelfstandige mag worden verricht.

Het kan dus lonen om goed te kijken wat de IND in de verblijfssticker vermeldt. Als deze verblijfssticker vermeldt dat arbeid als zelfstandige niet is toegestaan, dan kan daartegen tijdig, binnen 4 weken na het plaatsen van die verblijfssticker, bezwaar worden gemaakt.